ATİNA– Yunanistan’da 28 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve 57 kişinin hayatını kaybettiği Tempi tren kazasının üzerinden iki yıl geçti. Facianın ikinci yıldönümünde, hayatını kaybedenlerin yakınları adalet arayışlarını sürdürürken, tüm ülke çapında büyük gösteriler ve genel grev düzenlenmesi planlanıyor. Kazada sorumluları olduğu iddia edilen siyasi figürlerin hesap vermesi talebiyle ülke genelinde bir araya gelen aileler, Yunanistan’da adalet arayışının sembolü haline dönüşmüş durumda.
ADALET ARAYIŞININ ÖNCÜLERİ: KAYIP YAKINLARI
Büyük kazadan sonra komşu ülkede kurulan “Tempi 2023 Kurbanları Aileleri Derneği”, iki yıl boyunca adalet arayışında ön saflarda yer aldı. Derneğin başkanı Maria Karystianou, kazada 20 yaşındaki kızı Martha Psaropoulou’yu kaybetti. Karystianou, faciadan sorumlu olduğunu iddia ettiği siyasi figürlerin hesap vermesi için mücadele eden en güçlü seslerden biri haline geldi.
Karystianou ile beraber kazada aile üyelerini kaybedenler, kazadan sorumlu tuttukları yetkililerin sadece teknik personel değil, yüksek düzeydeki siyasi figürler olduğunu savunuyor. Özellikle eski ulaştırma bakanı Kostas Achilleas Karamanlis’in, demiryolu sistemindeki güvenlik eksikliklerini bildiği halde gerekli önlemleri almadığını iddia ediyorlar.
Tempi kazasında kızını kaybeden Antonis Psaropoulos, yakın dönemde Yunanistan basınına verdiği bir röportajda, “Bizim için acı ömür boyu sürecek. İstediğimiz tek şey, olayın tüm yönleriyle aydınlatılması ve sevdiklerimizin ruhlarının adalet bulması” ifadelerini kullandı. Psaropoulos ayrıca, soruşturmada Hellenic Train şirketinin sorumluluğuna yeterince odaklanılmadığını vurguladı.
MARİA KARYSTİNOU’NUN MÜCADELESİ
Maria Karystianou, verdiği mücadeleyle tüm Yunanistan’da tanınan bir isim haline geldi. Geçtiğimiz dönemde Yunanistan’ın medya kuruluşlarına konuşan, çocuk doktoru olan Karystianou, 28 Şubat 2023 gecesini asla unutmayacağını, 20 yaşındaki kızı Martha’nın Tempi’deki tren çarpışmasında hayatını kaybettiği o geceyi sürekli hatırladığını söylüyor.
Karystianou, geçtiğimiz dönemde Yunanistan parlamentosunda yaptığı konuşmada, “Sevdiğiniz birini tıbbi hata veya ilgisizlik nedeniyle kaybettiğinizi ve sorumlu doktorun mahkemeye değil, Tıp Derneği’ne sevk edildiğini düşünün. Bu size nasıl görünürdü? Adil mi? Normal mi?” diyerek adalet sisteminin işleyişini eleştirmişti.
Dernek başkanı, kaza yerinin delillerin karartılması amacıyla doldurulduğunu iddia etti ve Teselya’nın eski bölge valisi Kostas Agorastos’un kendisine, üst düzey yetkililerin ve başbakanın emriyle bu işlemi gerçekleştirdiğini itiraf ettiğini öne sürdü.
“Herhangi bir güvenlik sistemi yoktu. Arabamız KTEO’dan (araç muayene istasyonu) geçmezse hareket ettiremeyiz. Uzmanlar, bakımsız raylarda günlük arızalardan bahsediyordu. Çoğu zaman yukarı çıkış, iniş oluyordu. Bilseydik, hiçbir zaman trenle seyahat etmezdik” diyen Karystianou, ailelerin ve kamuoyunun gerçekleri bilme hakkını savunuyor.
‘ADALET MÜCADELESİ DEVAM EDECEK’
Tempi tren kazasının ikinci yıldönümünde, hayatını kaybedenlerin aileleri adaletsizliğe karşı mücadelelerini sürdürmeye kararlı görünüyor. Aileler, kazadan sorumlu tuttukları tüm yetkililer, özellikle de yüksek düzey siyasi figürler hesap verene kadar durmayacaklarını vurguluyor.
Kayıp yakını Pavlos Aslanidis, kazanın boyutunu anlatmak için “Erietta Molcho’dan hiçbir şey bulunamadı, patlamanın büyüklüğünü tahmin edebilirsiniz…” ifadelerini kullanıyor.
Aslanidis ve diğer kayıp yakınlarıyla dayanışma içerisinde olan Karystianou ise son dönemdeki açıklamalarında, “Yalnız değilim. Yanımda duran 57 kişiyi ve ailelerini hayal edin. 180 yaralı ve ailelerini aklınıza getirin. Tüm bu yıllar boyunca trene binen her insanı düşünün. Bazıları bu trenlere defalarca bindi. Şanslıydılar. (Ama Tempi’dekiler) Birileri işini yapmadığı için hayatlarını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldılar. Bu suçta adaletin sağlanması tek yoldur” mesajını tekrarlıyor.
KAYIP YAKINLARI HEDEF TAHTASINDA
Kazada hayatını kaybedenlerin yakınları, iki yıllık adalet arayışları sürecinde yalnızca yetkililerin kayıtsızlığıyla değil, aynı zamanda internette yayılan sahte haberlerle de mücadele etmek zorunda kalıyor.
Son haftalarda Maria Karystianou, sosyal medyada yayılan, çocuklarının velayetini kaybettiğine dair asılsız iddialarla hedef alınıyor. Bu asılsız iddialar, Yunanistan’da faaliyet gösteren haber ve bilgileri doğrulama platformu “Ellinika Hoaxes” tarafından yalanlandı. Karystianou, “Çocuğunu kaybetmiş bir anneye, onunla ilişkisi hakkında konuşmak her açıdan insanlık dışıdır” diyerek bu saldırılara tepki gösteriyor.
Kazada iki kızını kaybeden Nikos Plakias da benzer şekilde, kazadan dolayı yüksek tazminat aldığına dair asılsız iddialarla hedef alınıyor. Plakias bu iddiaları yalanlayarak vergi beyannamesini kamuoyuyla paylaşmak zorunda kalmış durumda.
Kayıp yakınlarına yönelik tepkiler ve ithamlar genellikle iktidardaki, muhafazakar Yeni Demokrasi (YD) Partisi’ne yakın duran kesimlerden geliyor. İktidara yakın duran medya da temelsiz iddiaları yayınlamaya devam ediyor.
28 ŞUBAT’TA YUNANİSTAN’DA HAYAT DURACAK
Facianın ikinci yıldönümünde, 28 Şubat 2025 Cuma günü, Yunanistan genelinde tarihi boyutlarda bir genel grev ve protesto gösterileri düzenlenecek. Şimdiden ülke çapında 250 şehirde ve yurtdışında 54 şehirde gösteriler planlanmış durumda.
Yunanistan İşçi Sendikaları Konfederasyonu (GSEE), Kamu Çalışanları Konfederasyonu (ADEDY) ve Atina İşçi Merkezi, ülke çapında genel grev ilan etti. Demiryolu çalışanları, deniz taşımacılığı çalışanları, doktorlar, hemşireler, eczacılar, hava trafik kontrolörleri ve birçok meslek grubu greve katılma kararı aldı.
Grev nedeniyle komşu ülkede hiçbir tren seferi yapılmayacak, gemiler limanlarda demirli kalacak, tüm uçuşlar iptal edilecek, eczaneler belirli saatlerde kapalı olacak, Atina metrosu sadece göstericilerin ulaşımı için hizmet verecek.
Büyük greve taksilerin yanı sıra restoranlar ve eğlence mekanları da protestolara katılacak. Üniversite öğrencileri de gösterilere kitlesel katılım gösterecek. Pek çok fakültede 2-3 günlük işgal eylemleri ve Tempi ile ilgili etkinlikler planlanıyor.
HÜKÜMETİN GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE TEPKİSİ
Yunanistan hükümeti, gösteriler sırasında olası olayları önlemek amacıyla Atina’da 5 binden fazla polis görevlendireceğini açıkladı. Ayrıca tazyikli su araçları, insansız hava araçları ve sürekli görüntü aktaran helikopterler kullanılacak.
Hükümet üyelerinin protestolarla ilgili açıklamaları, özellikle Sağlık Bakanı Adonis Georgiadis’in söylemleri, gerginliği arttırmış durumda. Hükümet Sözcüsü Pavlos Marinakis, protestolarda şiddet olaylarına karşı uyarıda bulunurken, İçişleri Bakanı Michalis Chrisochoidis, “Polisin görevi, etkinliklerin tam bir güvenlik ve barış içinde gerçekleşmesini sağlamaktır” açıklamasında bulundu.
TEMPİ FACİASI: YUNANİSTAN’IN YAKIN TARİHİNİN EN BÜYÜK FELAKETİ
28 Şubat 2023 gecesi saat 23:22’de Atina-Selanik seferini yapan yolcu treni, Tempi bölgesindeki Larissa yakınlarında ticari bir trenle kafa kafaya çarpıştı. Resmi rakamlara göre kazada 57 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi de yaralandı. Tren kazası, Yunanistan’ın yakın tarihinin en büyük felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
Kaza sonrası yapılan incelemelerde, ülkede demiryolu güvenlik sistemlerinin yetersizliği ve yıllardır süregelen ihmaller zinciri ortaya çıktı. Trenlerde otomatik sinyalizasyon ve güvenlik sistemlerinin olmaması, kazanın meydana gelmesindeki en büyük etkenlerden biri olarak gösterildi. Facianın ardından Yunanistan genelinde büyük protesto gösterileri düzenlendi, dönemin ulaştırma bakanı istifa etti.
